Almanca Bağlaçlar ve Türleri (Die Konjunktionen)

Almanca Bağlaçlar (Die Konjunktionen)

Almanca bağlaçlar, cümleleri veya cümle ögelerini birbirine bağlamak için kullanılır. İşte yaygın olarak kullanılan Almanca bağlaçlar ve açıklamaları:

1. İki kelime veya cümle arasına giren bağlaçlar.

Bağlaç	Örnek Cümleler
Und (ve)	– Ich werde das Bett und der Schrank kaufen. (Yatak ve dolap satın alacağım.) – Ich werde zum Arzt gehen und die Untersuchung werden. (werden : olmak) (Doktara gideceğim ve muayene olacağım.)
Oder (ya da, veya)	Ich werde das Bett oder der Schrank kaufen. -Yatak veya dolap satın alacağım.
Mit (ile) (dativ)	Ich habe gestern mit meiner Schwister gespielt. Dün kız kardeşimle oynadık.

2. Özneyi kendisine çekip hemen arkasından fiil yazılan bağlaçlar.

• Bağlaçtan sonra özne gelir. Aşağıdaki tablodaki bağlaçlar.
• Anlama göre bağlaç ya başa gelir ya da ortaya yazılır.
• Bağlaç ilk cümlede başa yazılıyorsa diğer cümle ‘’fiil + özne’’ şeklinde başlar.

Bağlaç	Örnek Cümleler
Cümle Kurulumu	1. cümle , bağlaç + Özne + Fiil/y.fiil + Garnitür … Bağlaç + Özne + Fiil/y.fiil + Garnitür … , fiil + özne + garnitür…
Aber (ama)Jedoch (fakat) Doch (ancak)	Ich bin Krank, aber ıch soll heute arbeiten. – Hastayım ama bugün çalışmam gerek.
Während (-iken)	Während wir frühstücken , reden wir immer. – Biz kahvaltı yaparken her zaman konuşuruz. ! Bağlaç başta yazıldığı için diğer cümle fiil ile başladı.

3. Fiili kendisine çekip hemen arkasından özne yazılan bağlaçlar.

• Bağlaçtan sonra fiil ile başlayarak cümle kurulur. Fiil ve özne yer değiştirir.

Bağlaç	Örnek Cümleler
Cümle Kurulumu	1. cümle , bağlaç + Fiil/y.fiil + Özne +Garnitür … Bağlaç + Fiil/y.fiil + Özne + Garnitür … , fiil + özne + garnitür…
Deshalb / Deswegen (bu nedenle,yüzden)	Du bist gute Kind, deshalb liebe ich dich. -İyi bir çocuksun bu yüzden seni seviyorum.
Denn (Çünkü)	Das Thema ist einbisschen schwer, denn ist Deutsch schwer. -Konu birazcık zor çünkü Almanca zor.
Dann (daha sonra)	Wir sind heute müde, dann können wir zum Supermarkt gehen. -Bugün yorgunuz, daha sonra süpermarkete gidebiliriz.
Darum (-in için, -den dolayı)	Darum kommst du hier, habe ich dir Geld gegeben. -Buraya gelmen için sana para verdim.
Daher (-den dolayı, -in için)	Daher habe ich ihr Alter gefragt, hat sie mir geärgert. -Yaşını sorduğumdan dolayı bana sinirlendi.
Trotzdem (-e rağmen, buna rağmen)	Trotzdem er ist früh abgefahren, ist er nicht früh gekommen. -Yola erken çıkmasına rağmen erken gelmedi.

4. Özneyi kendine çekip fiili cümlenin sonuna atan bağlaçlar.

• Bağlacın arkasından özne gelir, öznenin arkasından garnitür cümlenin sonuna da fiil yazılır.

Bağlaç	Örnek Cümleler
Cümle Kurulumu	1. cümle , Bağlaç + Özne + Garnitür + …. + Fiil/y.fiil. Bağlaç + Özne + Garnitür + …. + Fiil/y.fiil , fiil + özne + garnitür…
Weil / Da (çünkü, -dığı için)	Weil ich Krank bin, kann ich nicht zum Schule kommen. -Hasta olduğum için okula gelemedim.
Wenn (eğer, -se -sa)	Wenn du dein Geld hast, sollst du das Auto kaufen. -Paran varsa araba almalısın.
Dass (-dığını)	Wir haben nicht dir gesagt, dass er hier gekommen ist. -Onun buraya geldiğini sana söylemedik.
Obwohl (-e rağmen, buna rağmen)	Sie ist sehr Müde, obwohl sie heute arbeitet. -O çok yorgun buna rağmen bugün çalışıyor.
Damit (-in için)	Damit du mich nach dem Haus eingeladen hast, bin ich sehr glücklich -Beni eve davet ettiğin için çok mutluyum.
Sondern (bilakis, tam aksine)	Wir lieben nicht ihn, sondern wir dich lieben. -Onu değil tam aksine seni seviyoruz.
Bevor (-den önce)	Wir frühstücken, bevor wir zum Schule gehen. -Okula gitmeden önce kahvaltı yaparız.
Solange (-dığı sürece)	Solange du deine Lektion studierst, wirst du erfolgreich sein. -Dersine çalıştığın sürece başarılı olacaksın.
Als (iken) (geçmiş zamanda)	Als ich 5 jahre alt war, kann ich nicht Fahrrad fahren. -Beş yaşımdayken bisiklet süremezdim.

Almanca Koordinatör Bağlaçlar (nebenordnende Konjunktionen)

Koordinatör bağlaçlar, iki eşit düzeydeki cümleyi veya cümle ögesini birbirine bağlar.

1. und (ve)
   • Örnek: Ich trinke Wasser und du trinkst Saft.
     (Ben su içiyorum ve sen meyve suyu içiyorsun.)
2. aber (ama)
   • Örnek: Er möchte kommen, aber er ist krank.
     (O gelmek istiyor, ama hasta.)
3. oder (veya)
   • Örnek: Möchtest du Tee oder Kaffee?
     (Çay mı yoksa kahve mi istersin?)
4. denn (çünkü)
   • Örnek: Ich bin müde, denn ich habe wenig geschlafen.
     (Yorgunum, çünkü az uyudum.)
5. sondern (aksine)
   • Örnek: Es regnet nicht, sondern es schneit.
     (Yağmur yağmıyor, aksine kar yağıyor.)
6. doch (ama / fakat)
   • Örnek: Er hat es doch gemacht.
     (O bunu yapmış.)

Alt Bağlaçlar (unterordnende Konjunktionen)

Alt bağlaçlar, bir ana cümleyi ve bir yan cümleyi birbirine bağlar ve yan cümleyi tamamlar.

1. weil (çünkü)
   • Örnek: Ich gehe nach Hause, weil ich müde bin.
     (Eve gidiyorum, çünkü yorgunum.)
2. dass (ki / -dığı)
   • Örnek: Ich weiß, dass du kommen wirst.
     (Geleceğini biliyorum.)
3. ob (eğer / olup olmadığını)
   • Örnek: Ich frage mich, ob er die Wahrheit sagt.
     (Gerçeği söyleyip söylemediğini merak ediyorum.)
4. wenn (eğer / -dığında)
   • Örnek: Wenn es regnet, bleiben wir zu Hause.
     (Yağmur yağarsa evde kalırız.)
5. obwohl (olmasına rağmen)
   • Örnek: Ich gehe spazieren, obwohl es regnet.
     (Yağmur yağmasına rağmen yürüyüşe çıkıyorum.)
6. während (sırasında)
   • Örnek: Während ich arbeite, hört er Musik.
     (Ben çalışırken o müzik dinliyor.)
7. nachdem (sonra / -den sonra)
   • Örnek: Nachdem ich gegessen habe, mache ich meine Hausaufgaben.
     (Yemek yedikten sonra ödevlerimi yaparım.)
8. bevor (önce / -den önce)
   • Örnek: Ich muss meine Arbeit beenden, bevor ich nach Hause gehe.
     (Eve gitmeden önce işimi bitirmeliyim.)
9. da (çünkü / -dığı için)
   • Örnek: Da er krank ist, kann er nicht kommen.
     (Hasta olduğu için gelemez.)
10. solange (sürece / -dığı sürece)
    • Örnek: Solange du hier bleibst, bin ich glücklich.
      (Burada kaldığın sürece mutluyum.)

Lassen Fiili (Almanca Bir İşi Başkasına Yaptırtma)

Lassen Fiili (Almanca Bir İşi Başkasına Yaptırtma)

Lassen fiili hem gerçek anlamında hem de yardımcı fiil olarak yapılan bir işi başkasına yaptırtma anlamında kullanırız.

1.Kullanım Alanı : Gerçek Anlamda Lassen ( Bırakmak / düzensiz fiil)

Präsens : şimdiki ve geniş zaman	Özne + Çekimli Lassen + Garnitür. Ich = Lasse Du = Lässt Er,sie,es = Lässt Wir = Lassen Ihr = Lasst Sie = Lassen –          Ich lasse dir das Geld. (Sana para bırakıyorum)
Futur 1 : Gelecek	Özne + Çekimli Werden + Garnitür + Lassen (mastar hal) –          Ich werde dir das Geld lassen. (Sana para bırakacağım)
Modalverben	Özne + Çekimli Modal + Garnitür + Lassen (mastar hal) –          Ich kann dir das Geld lassen. (Sana para bırakabilirim)
Perfekt : di’li geçmiş zaman	Özne + Çekimli Haben + Garnitür + Gelassen (Partizip2) –          Ich habe dir das Geld gelassen. (Sana para bıraktım)
Präteritum : Yazı dilinde geçmiş zaman	Özne + Çekimli Ließen + Garnitür Ich =  Ließ Du = Ließt Er,sie,es = Ließ Wir = Ließen Ihr = Ließt Sie = Ließen –          Ich ließ dir das Geld. (Sana para bıraktım)
Imperativ : Emir	Lass! (du) (bırak) Lasst! (ihr) (bırakın) Lassen Sie! (sie) (bırakınız)

 

2.Kullanım Alanı : Bir işi başkasına yaptırtma

• Arabayı yıkattım, çöpleri attırdım gibi cümleler kurmak için Lassen yardımcı fiilinı kullanırız.

Präsens : Geniş ve Şimdiki Zaman	Özne + Çekimli Lassen + Garnitür + Ana fiil mastar hali –          Mein Vater lässt das Auto waschen. (Babam arabayı yıkattırıyor)
Futur1 : Gelecek	Özne + Çekimli Werden + Garnitür + Ana Fiil Mastar Hali + Lassen –          Mein Vater wird das Auto waschen lassen. (Babam arabayı yıkattıracak.)
Modalverben	Özne + Çekimli Modal  + Garnitür + Ana Fiil Mastar Hali + Lassen –          Mein Vater soll das Auto waschen lassen. (Babam arabayı yıkattırmalı.)
Perfekt: Di’li geçmiş zaman	Özne + Çekimli Haben/Sein + Garnitür + Ana Fiil Mastar Hali+ Gelassen –          Mein Vater hat das Auto waschen gelassen. (Babam arabayı yıkattırdı.)
Präteritum : Yazı dilinde geçmiş zaman	Özne + Çekimli Ließen + Garnitür + Ana Fiil Mastar Hali –          Mein Vater Ließ das Auto waschen. (Babam arabayı yıkattı.)

Konjunktiv 1 (Almanca Alıntı Cümle Kurma)

Konjunktiv 1 (Almanca Alıntı Cümle Kurma)

• ‘’Dass’’ bağlacının anlamıyla aynı. ‘’-dığını, -diğini’’ anlamında cümle kurmak için ya bağlaç kullanırız ya da konjunktiv1 kullanırız.
• Hem düzenli hem de düzensiz fiiller için aynı kuralları içerir.
• Önce fiil kökü bulunur sonra köke Konjuktiv1 ekleri getirerek çekimlenir.
• Sein ( kökü : sei ), haben ( kökü : hab ), werden ( kökü : werd) bu fiiller önceki konularda farklı çekimlenmişti fakat burada yukarıdaki köklere ekler getirilerek cümle oluşturulur.
• Anlam olarak birisinden duyduğunu başka birisine söylemek. O şöyle söylüyor, böyle düşünüyor, böyle anlattı gibi cümleler kurulur.
• İlk cümle genellikle Präsens veya Perfektir, ikinci cümle Konjunktiv1 olarak yapılır.

Konjunktiv 1 Çekim Ekleri
Ich	: -e
Du	: -est
Er,sie,es	: -e
Wir	: -en
Ihr	: -et
Sie	: -en

Bu konuda genelde aşağıdaki fiiller kullanılır;

Sagen : söylemek                              behaupten : iddia etmek

Meinen : düşünmek,sanmak           angeben : belirtmek

Denken : düşünmek

Erklären : açıklamak

Erzählen : anlatmak

Wissen : bilmek

Sehen : görmek

Zeigen : göstermek

! Modalverben için aşağıdaki parantezlerdeki kökler baz alınır ve bu köklere yukarıdaki ekler getirilir.

• Können (könn)
• Dürfen (dürf) (ecek, acak olarak çevrilir)
• Müssen (müss)
• Sollen (soll)
• Wollen (woll)
• Mögen (mög)
• Möchten (kullanılmaz)

Cümle Yapısı => Präsens veya Perfekt (1.cümle) , Konjunktiv1(2. Cümle)

Wir sagen, er dürfe nicht essen. (Onun yemek yemeyeceğini söylüyoruz)

Er denkt, du kommest hier. (O buraya gelmediğini düşünüyor.)

Ich weiß, du wollest nicht essen. (yemek istemediğini biliyorum)

Du meinst, ıch komme nicht nach dem Haus.(eve gelmeyeceğimi sanıyorsun)

 

Präteritum (Almanca Geçmiş Zaman – Yazı Dilinde)

PRÄTERITUM (Almanca Geçmiş Zaman – Yazı Dilinde)

Präteritum Almanca Geçmiş Zaman anlamına gelir fakat yazı dilinde kullanılması daha yaygındır. Cümleler çok uzun olmasın diye präteritum halli geçmiş zaman kullanılır.

• Perfekt ile aynı anlamda kullanılır. Tek farkı konuşma dilinde Perfekt, yazı dilinde ise Präteritum kullanılır.
• Böyle bir ayrım yapmanın temel sebebi cümlelerin uzunluğu ile alakalıdır. Perfektte çok uzun cümleler oluşuyorken präteritum da cümleler daha kısadır. Präteritum kullanırken cümleyi kısaltmış oluruz.
• 5 farklı şekilde Präteritum oluşturabiliriz.

1- Düzenli Fiillerde Präteritum

• Düzenli fiiller kullanılırken bu şekilde yaparız.
• Öncelikle yapılması gereken fiil kökünü bulmak.
• Daha sonra bu fiil köküne düzenli fiillerin Präteritum takıları getirilerek cümle oluşturulur. İstisnalar vardır.
• Bu takıların ezberlenmesi bilinmesi gerekir.

Düzenli Fiillerin Präteritum takıları
Ich	: -te
Du	: -test
Er,sie,es	: -te
Wir	: -ten
Ihr	: -tet
Sie,sie	: -ten

Kişi Zamiri	Aldığı ek	Machen : Yapmak	Arbeiten : çalışmak	Fiil kökü ‘’ -t, -d, -m, -n’’ ile bitiyorsa kaynaştırma harfi alıyordu. Burada da aynı kural geçerli
Ich	–          Te	Machte	Arbeitete
Du	–          Test	Machtest	Arbeitetest
Er,sie,es	–          Te	Machte	Arbeitete
Wir	–          Ten	Machten	Arbeiteten
Ihr	–          Tet	Machtet	Arbeitetet
Sie,sie	–          Ten	Machten	Arbeiteten

2- Düzensiz Fiillerde Präteritum

• Düzensiz fiiller kullanılırken bu yöntem kullanılır.
• Önce fiil kökünü bul.
• Sonrasında fiil köküne düzensiz fiillerin Präteritum takılarını
• Düzensiz fiiller präteritumda değişime uğrar. Bu yüzden düzensiz fiillerin Präteritumdaki hallerini ezberleyip çekimlemeyi ona göre yapmamız gerekir.

Düzensiz Fiillerin Präteritum takıları
Ich	:  –
Du	: -st
Er,sie,es	:  –
Wir	: -en
Ihr	: -t
Sie,sie	: -en

Bazı fiiller şöyledir;

Sehen => Sahen                    Schlafen => Schliefen

Waschen => Wuschen               Essen => Aßen

Fahren => Fuhren                       Nehmen => Nahmen

Lassen => Ließen                   Laufen => Liefen

Kişi Zamiri	Aldığı ek	Essen-Aßen : Yemek	Laden-Luden : doldurmak	3 ‘’s’’ yan yana gelmez!
Ich	–          –	Aß	Lud
Du	–          st	Aßt	Ludest
Er,sie,es	–           –	Aß	Lud
Wir	–          en	Aßen	Luden
Ihr	–          t	Aßt	Ludet
Sie,sie	–          en	Aßen	Luden

Lesen => Lasen                      Laden => Luden

Not : Düzenli fiil olmasına rağmen istisnalar vardır. Bu istisnalar präteritum hallerinde değişime uğrar. Bu istisnalar ezberlenmesi gerekmektedir. Ayrıca bu düzenli fiillerdeki istisnalar düzensiz fiillerin präteritum eklerine göre çekimlenir.  Bazı örnekler aşağıdaki gibidir.

Düzenli Fiil İstisna		Ayrılabilen Düzenli Fiil İstisna
Ich	Kam	Kam … an.
Du	Kamst	Kamst … an.
Er,sie,es	Kam	Kam … an.
Wir	Kamen	Kamen … an.
Ihr	Kamt	Kamt … an.
Sie,sie	Kamen	Kamen … an.

• Kommen : Kamen
• ankommen : ankamen
• Gehen : Gingen
• Trinken : Tranken
• Schreiben : Schrieben
• Bleiben : Blieben
• Werfen : Worfen
• Stehen : Standen
• Ziehen : Zogen

3- Ayrılabilen Düzenli Fiillerde Präteritum

• Ayrılabilen düzenli fiillerle aynı düzenli fiil çekimlemesi gibi oluyor. Aynı mantık.
• Ayrılan ek cümlenin sonuna gider, fiil ise düzenli fiillerin präteritum eklerini alarak çekimlenir.

Düzenli Fiillerin Präteritum takıları
Ich	: -te
Du	: -test
Er,sie,es	: -te
Wir	: -ten
Ihr	: -tet
Sie,sie	: -ten

Aufmachen : açmak	Absagen : iptal etmek
Machte … auf.	Sagte … ab.
Machtest … auf.	Sagtest … ab.
Machte … auf.	Sagte … ab.
Machten … auf.	Sagten … ab.
Machtet … auf.	Sagtet … ab.
Machten … auf.	Sagten … ab.

4- Ayrılabilen Düzensiz Fiillerde Präteritum

• Düzensiz fiillerle aynı mantıktır. Düzensiz fiillerin präteritumdaki halleri ezberlenmesi gerekir ve bunlara göre çekimleme yapılır.

Sehen => Sahen

Fernsehen => Fernsahen

Laden => Luden

Fernsehen – Fernsahen : TV izlemek	Einladen – Einluden : Davet etmek
Sah … fern.	Lud … ein.
Sahst … fern.	Ludest … ein.
Sah … fern.	Lud … ein.
Sahen … fern.	Luden … ein.
Saht … fern.	Ludet … ein.
Sahen … fern.	Luden … ein.

Einladen => Einluden

Düzensiz Fiillerin Präteritum takıları
Ich	:  –
Du	: -st
Er,sie,es	:  –
Wir	: -en
Ihr	: -t
Sie,sie	: -en

5- Modal Verben Präteritum

• Möchten fiilinin präteritumu kullanılmaz bunun yerine wollen kullanılır.
• Aşağıdaki tablo modal verben präteritumu gösterir.

	Können Konnten	Dürfen Durften	Müssen Mussten	Wollen Wollten	Mögen Mochten	Sollen Sollten
Ich	Konnte	Durfte	Musste	Wollte	Mochte	Sollte
Du	Konntest	Durftest	Musstest	Wolltest	Moschtest	Solltest
Er,sie,es	Konnte	Durfte	Musste	Wollte	Mochte	Sollte
Wir	Konnten	Durften	Mussten	Wollten	Mochten	Sollten
Ihr	Konntet	Durftet	Musstet	Wolltet	Mochtet	Solltet
Sie,sie	Konnten	Durften	Mussten	Wollten	Mochten	Sollten

Cümle Kalıpları şu şekilde :

• ÖZNE + Präteritum çekimli hal fiil + garnitür .
• ÖZNE + Präteritum çekimli hal fiil + garnitür + ayrılan ön ek. (ayrılabilen fiiller için)
• ÖZNE + Präteritum çekimli hal fiil + nicht + garnitür .
• ÖZNE + Präteritum çekimli modalverben + garnitür + fiil mastar hal.

Örnek Cümleler

1. Düzenli Fiillerde Präteritum

Machen (Yapmak)

• Ich machte die Hausaufgaben.
  (Ödevleri yaptım.)

Arbeiten (Çalışmak)

• Er arbeitete den ganzen Tag.
  (Bütün gün çalıştı.)

2. Düzensiz Fiillerde Präteritum

Sehen (Görmek)

• Wir sahen einen interessanten Film.
  (İlginç bir film izledik.)

Essen (Yemek)

• Er aß eine große Portion.
  (Büyük bir porsiyon yedi.)

3. Ayrılabilen Düzenli Fiillerde Präteritum

Aufmachen (Açmak)

• Ich machte die Tür auf.
  (Kapıyı açtım.)

Absagen (İptal Etmek)

• Sie sagten den Termin ab.
  (Randevuyu iptal ettiler.)

4. Ayrılabilen Düzensiz Fiillerde Präteritum

Fernsehen (Televizyon İzlemek)

• Er sah den ganzen Abend fern.
  (Bütün akşam televizyon izledi.)

Einladen (Davet Etmek)

• Ich lud sie zu meiner Party ein.
  (Onları partime davet ettim.)

5. Modal Verben Präteritum

Können (Yapabilmek)

• Ich konnte die Aufgabe lösen.
  (Görevi çözebildim.)

Wollen (İstemek)

• Wir wollten ins Kino gehen.
  (Sinemaya gitmek istedik.)